Περιοδικό Αναιρέσεις

Το ευρώ, το χρέος και «το πιστόλι στον κρόταφο»…

Η έξοδος από τα δεσμά της ΕΕ και ο στόχος της αντικαπιταλιστικής ανατροπής

γράφει ο Κώστας Φουρίκος

Η αλήθεια είναι πως αν κοιτάξει κανείς πίσω και θυμηθεί την περίοδο που το ευρώ αποτελούσε για την Ελλάδα -πάντα σύμφωνα με τη κυρίαρχη αστική λογική- κάτι σαν τη γη της επαγγελίας, θα διαπιστώσει ότι δεν πρόκειται για μια ιδιαίτερα μακρινή περίοδο. Ο πολιτικός χρόνος βέβαια, όπως ορθώς συνηθίζεται να λέγεται, δεν μετριέται έτσι απλά. Όλα όσα έχουν μεσολαβήσει τα τελευταία δύο και πλέον χρόνια, έχουν αλλάξει άρδην το τοπίο κάνοντας ανάμεσα στα άλλα την περίοδο της αστικής ηγεμονίας γύρω από τη «θετική επιλογή» του ευρώ και της Ε.Ε. να φαντάζει ιδιαίτερα μακρινή.

Από δήθεν ελεύθερη επιλογή, καταναγκασμός και τρομοκρατία

Σήμερα σύσσωμος ο κόσμος του κεφαλαίου από τους ντόπιους αστούς πολιτικούς και δημοσιολόγους μέχρι τα επιτελεία των Βρυξελλών δεν δίνει πλέον τη μάχη της παραμονής στο ευρώ και την ΕΕ από τη σκοπιά της δήθεν ελεύθερης επιλογής με το καταφανέστατο θετικό φορτίο την οποία μόνο κάποιος ανόητος δεν θα έκανε αν είχε τη δυνατότητα. Σήμερα η αστική πολιτική ποντάρει στο παιχνίδι του τρόμου και μετατρέπει το ευρωπαϊκό όραμα σε μονόδρομο εκ του οποίου η όποια παρέκκλιση ισοδυναμεί με κάτι σαν βιβλική καταστροφή ή την κόλαση του Δάντη. (περισσότερα…)

Advertisements

Τα ταρό των επισφαλών

Ένα διαφορετικό παιχνίδι, κάρτες “πρεκαριομαντείας¨ από τους ιταλούς Chainworkers

γράφει η Κατερίνα Σταυρούλα

Ο Ασκούμενος : “Έχει κάνει το πρώτο βήμα στο ξεκίνημα του δρόμου του. Είναι ένας απ’ αυτούς που “δεν δουλεύουν εδώ, είναι ασκούμενοι”. Διαμόρφωση χαρακτήρα στο εργασιακό περιβάλλον μαζί και σκληρή εκμετάλλευση συγχωνεύονται ακαριαία για τον ασκούμενο. Είναι γνωστός ως ο πιο αδύναμος και υπό τις πιο αβέβαιες συνθήκες την ίδια στιγμή που διακρίνεται για την αισιοδοξία του: απλήρωτη εργασία, μπουρμπουάρ και τρία ευρώ την ώρα ακαθάριστος μισθός δεν τον τρομάζουν. Ο διευθυντής του ζητά να του πλύνει το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια του διαλείμματος και περιουσία του είναι οι γονείς του. Ο Ασκούμενος αντιπροσωπεύει την δυνατότητα να μάθει τα μυστικά των εταιριών και των αφεντικών του την ίδια στιγμή που είναι σκληρά κακοποιημένος και τζάμπα. Αν πέσει μαζί με τη Δικαιοσύνη (πράγμα σπάνιο!) υπονοείται μια απρόσμενη τύχη. Αν ανοίξει το παιχνίδι, ο Ασκούμενος σημαίνει διαθεσιμότητα, αθωότητα στα όρια της αφέλειας και κακοτυχία. Αν το κλείσει σημαίνει απλά κακοτυχία και τίποτε άλλο.”

Στον σύγχρονο κόσμο της οικονομικής κρίσης δεν επιτρέπεται να κάνεις σχέδια για το μέλλον. Αυτή η διαπίστωση βρίσκεται στην καρδιά του ζητήματος των νέων εργασιακών σχέσεων που επιβάλλονται και επιβεβαιώνεται σε ένα σύμπαν όπου μεταβάλλεται συνεχώς η τροχιά της καθημερινότητας μεταξύ εργασίας, επισφάλειας, ελαστασφάλειας και ανεργίας σε συνδυασμό με σπουδές, ειδικεύσεις και συνεχείς πιστοποιήσεις και επανακαταρτίσεις. (περισσότερα…)


Τα κινήματα των ανέργων ανά τον κόσμο, από το χθες στο σήμερα

Η ιστορία των αγώνων ενάντια στην ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό σε περιόδους κρίσης. Από το Κραχ του 1929, στην Αργεντινή των Πικετέρος.

Βανκούβερ, 1932, η αστυνομία επιτίθεται σε πορεία που οργάνωσε η Ένωση Άνεργων Εργατών του Βανκούβερ πυροδοτώντας την αντίδραση των συγκεντρωμένων .

Γράφει η Κατερίνα Σταυρούλα

Μπορεί η ανεργία να είναι δομικό χαρακτηριστικό του καπιταλισμού αλλά δεν είναι παρακινδυνευμένο να ισχυριστεί κανείς πως η αξιοπρέπεια και η αντίσταση είναι δομικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου. Στο διάβα της ανθρώπινης ιστορίας δεν υπήρξε στιγμή που οι συνθήκες εκμετάλλευσης δεν έφερναν πάντα μαζί τους τον σπόρο της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας. Και καρποί αυτής της σποράς είναι οι συλλογικοί αγώνες και οι κατακτήσεις του παρελθόντος αλλά και του μέλλοντος μας. Αγώνες που η ιστορία καταγράφει, χωρίς σύνορα και χωρίς τέλος, μέχρι σήμερα.

ΗΠΑ: Η Μεγάλη Ύφεση και τα Συμβούλια των Ανέργων

Η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 στις ΗΠΑ έφερε μαζί της εκατομμύρια ανέργους. Οι ουρές στα γραφεία ευρέσεως εργασίας που έχουν αποτυπωθεί σε ιστορικές φωτογραφίες δεν είναι ικανές να μεταφέρουν την απόγνωση χιλιάδων πεινασμένων ή υπό έξωση εργατών. Η κατάσταση δεν θα μπορούσε παρά να φέρει μαζί τη γέννηση προσπαθειών αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας μεταξύ των πληττόμενων. (περισσότερα…)


Ένα φάντασμα χωρίς ηλικία

«όταν κόποι μιας ζωής συντρίβονται σε μια στιγμή»

Της Ελένης Τριανταφυλλοπούλου

  Αν και τα μεγαλύτερα ποσοστά φαίνεται να αφορούν στη νεολαία και ιδιαίτερα σε αυτή που δεν έχει ακόμη μπει στην παραγωγική διαδικασία, η ανεργία δεν κάνει ηλικιακές διακρίσεις. Είναι ενδεικτικό ότι τα νούμερα έχουν διπλασιαστεί για τις ηλικίες 45-54, αγγίζοντας το 15% στις ηλικίες 30-44.iΚαι δυστυχώς σε αυτές τις στατιστικές κλάσεις είναι που με μιας συντρίβονται κόποι δεκαετιών και η ζωή παύει να είναι η ίδια από τη μια στιγμή στην άλλη. Πολύ περισσότερο όταν αυτό αλλάζει την πραγματικότητα για μία ολόκληρη οικογένεια.

«Δευτέρες με λιακάδα…»

Η ταινία του Φερνάντο Λεόν ντε Αρανόα ίσως είναι από τις πιο διάσημες με θέμα την ανεργία. Μία παρέα πενηντάρηδων ναυτεργατών μένουν στο δρόμο όταν τα ναυπηγεία της παραλιακής τους πόλης κλείνουν. Αρχίζουν την αναζήτηση νέας δουλειάς, δίνοντας μάχη για να ανακτήσουν τη χαμένη τους αξιοπρέπεια. Εν έτη 2002 ο σκηνοθέτης επεσήμανε ότι οι ήρωες της ταινίας ήταν θύματα της παγκοσμιοποίησης, «λαθρεπιβάτες στο πλοίο-φάντασμα της προόδου, ναυαγοί των δικών τους ονείρων κι εκείνων των συζύγων τους κι εκείνων των παιδιών τους»ii. Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, οι ναυαγοί της κρίσης αυξάνονται με ρυθμούς εκθετικούς. Αρκεί να σημειώσουμε ότι η έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO) υπολόγιζε τον περασμένο Οκτώβρη ότι από την έναρξη της κρίσης το 2008 μέχρι και το 2012 θα έχουν «χαθεί» περί τις 40.000.000 θέσεις εργασίας. iii Νούμερο που καταδεικνύει ότι το πρόβλημα βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. (περισσότερα…)


Αποκλείοντας την πιο μορφωμένη γενιά

Η κρίση και η επίθεση του κεφαλαίου σκιαγραφούν ένα εφιαλτικό μέλλον για μια γενιά νέων και υπερ-πτυχιούχων

του Δημήτρη Πούλιου

Η καταδίκη στο μέλλον της επισφάλειας, στο διαρκές κυνήγι προσόντων και τεχνικών γνώσεων σε συνδυασμό με την υποβάθμιση της αξίας της γνώσης και της μόρφωσης δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για «ζωή» και για ένα μεγάλο κομμάτι της νεολαίας ο μόνος δρόμος η φυγή

Ο «νέος, μορφωμένος, άνεργος και εξαγριωμένος Έλληνας» είναι μια από τις βασικές ταυτότητες της κρίσης στην Ευρώπη, όπως παρατηρούσε και η εφημερίδα Guardian σε ένα εκτενές αφιέρωμα για τη κατάσταση της ελληνικής νεολαίας τον Αύγουστο του 2011. Σήμερα στην ελληνική αγορά εργασίας τα πολλά πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά είναι μάλλον πρόβλημα παρά προσόν. Αρκετοί είναι οι νέοι που αποκλείονται από θέσεις εργασίας ως «υπερβολικά επαρκείς» (overqualified) ενώ ακόμη και στις λίγες περιπτώσεις που μπορεί να βρεθεί αυτή η δουλεία, η γνώση που έχει αποκτηθεί είτε δεν αναγνωρίζεται από την εργοδοσία είτε η αμοιβή της είναι εξευτελιστική.

Πολλές ακόμη μπορεί να είναι οι αφηγήσεις για ένα φαινόμενο που έχει διττή εικόνα. Από τη μία η ανεργία αυτή καθ’ αυτή και από την άλλη η φύση της εργασίας. Για μια σειρά κλάδων τα όρια αυτά (ανεργία- απασχόληση) είναι βέβαια πλέον δυσδιάκριτα. Ο κύκλος υποαπασχόλησης, ανεργίας, περιστασιακής εργασίας, ετεροαπασχόλησης και πάλι ανεργίας είναι καθεστώς για μεγάλο κομμάτι της νεολαίας. Έτσι στην αυγή του 2012, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 1/5 άνεργους είναι τουλάχιστον απόφοιτος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (πάνω από 180.000), με τα ποσοστά ανεργίας για τους νέους 16 έως 24 να φτάνουν στο 40%. Τα νούμερα όμως δεν δείχνουν όλη την εικόνα από μια αγορά που κατακλύζεται από ημιαπασχολούμενους, «μπλοκάκιδες» και περιστασιακά εργαζόμενους. Σε κλάδους όπως αυτοί των μηχανικών τα νούμερα αυτά αγγίζουν το μισό εργατικό δυναμικό. Αν υπολογίσουμε και τη «μαύρη εργασία» και ότι το επίπεδο των μισθών δύσκολα ξεπερνάει τα 600-700 Ευρώ (μικτά) η κατάσταση είναι τραγική για την ελληνική νεολαία. Πως όμως φθάσαμε ως εδώ; (περισσότερα…)


Κανένας μόνος του στην κρίση!

Ώριμο τέκνο της ανάγκης, η συγκρότηση κινήματος ανέργων

Της Νατάσας Κεφαλληνού

«Δεν μπορούμε άλλο/ τρίζουν οι αρθρώσεις μας/ σκεβρώσαμε/ στοίβα μαζεύτηκαν τ’ άπλυτα ρούχα/ δουλειά δεν έχει δουλειά/ τι θα γίνει/ φεύγει η ζωή μας/ κάτι πρέπει να σκαρφιστούμε/ όχι λαχεία προπό κάνα ιππόδρομο/ όχι τέτοια/ πρέπει να προλάβουμε/ θέλει γερό ντου/ θέλει ξεσηκωμό/ αναποδογύρισμα στο γραφείο και τις καρέκλες/ στριγκλιές από τις κότες/ να τρέχουν/ οι φλώροι με σώβρακα στη φλεγόμενη Πανεπιστημίου».

Οι στοίχοι, από το ποίηματου Γιώργου Ζιόβα «Παραλήρημα ενός ανέργου» (ποιητική συλλογή Στίχοι παρά πόδα), μπορεί να γράφτηκαν το 2005 –πολύ πριν από την οικονομική κρίση και με νωπό το ιδεολόγημα της ισχυρής Ελλάδας- ωστόσο εκφράζουν σε μεγάλο βαθμό τη σύγκρουση που συντελείται στο μυαλό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, που εξαναγκάζονται να διαβούν την έρημο της ανεργίας στην Ελλάδα του ΔΝΤ.

Μιζέρια, ηττοπάθεια, άγχος, ενοχή, απογοήτευση, αποστράτευση, έλλειψη προοπτικής, αθέλητη πολλές φορές ιδιώτευση και απομόνωση. Όσοι μένουν άνεργοι καλούνται να διαπραγματευτούν ανοίκεια και διαβρωτικά συναισθήματα. Ωστόσο η ζωή είναι «μικρή για να είναι θλιβερή»: Κάποιοι «ελπίζουν να τη βολέψουν» επινοώντας ατομικές στρατηγικές επιβίωσης. Κάποιοι άλλοι κοιτούν ξανά ή για πρώτη φορά το συλλογικό δρόμο των… καραβανιών που διασχίζουν τις ερήμους. Ή αλλιώς το δρόμο της συλλογικής οργάνωσης και διεκδίκησης, τη δημιουργία ενός κινήματος ανέργων. Δρόμος δύσκολος, που απαιτεί πειραματισμούς και «όλα τα σφυριά να δουλεύουνε μαζί» για να χαραχτεί. (περισσότερα…)


Χωρίς Εργασία

Ο πλούτος που παράγεται καθημερινά ανά την υφήλιο αρκεί για να θρέψει και να καλύψει πλήρως τις βασικές υλικές ανάγκες του πληθυσμού της γης αλλά και ακόμα μεγαλύτερου πληθυσμού. Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο και σχεδιασμό σε ρήξη με τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής

του Γιώργου Μιχαηλίδη

Διαβάζοντας το πρόβλημα της ανεργίας ανάποδα

Σε διαδήλωση νέων κατά της ανεργίας που έγινε πρόσφατα στην πρωτεύουσα Ραμπάτ του Μαρόκο, τέσσερις νέοι αυτοπυρπολήθηκαν όταν η αστυνομία προσπάθησε να σταματήσει τον ανεφοδιασμό με τρόφιμα των διαδηλωτών που είχαν καταλάβει μέρος του πανεπιστημίου. Τα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι επρόκειτο για νέους πτυχιούχους, μια κατηγορία που μαστίζεται από την ανεργία στο Μαρόκο και πρωταγωνίστησε στις διαδηλώσεις του Γενάρη. Πρόκειται για μία ακόμα αντίφαση του καπιταλισμού, ο οποίος δεν μπορεί να αξιοποιήσει το επιστημονικό δυναμικό που οι ίδιες του οι δομές παράγουν. Το φαινόμενο της ανεργίας και της υποαπασχόλησης είναι πλέον σχεδόν παν-κοινωνικό. Σε πολλές χώρες του κόσμου -αν λάβουμε υπόψη μας τα πραγματικά νούμερα και όχι τα επίσημα στοιχεία και προσθέσουμε ανήλικους και ηλικιωμένους- θα διαπιστώσουμε ότι περίπου ο μισός πληθυσμός δεν εργάζεται, τουλάχιστον όχι σε αυτό που λέμε πλήρη απασχόληση. Και όμως! Ο πλούτος που παράγεται καθημερινά ανά την υφήλιο αρκεί για να θρέψει και να καλύψει πλήρως τις βασικές υλικές ανάγκες του πληθυσμού της γης αλλά και ακόμα μεγαλύτερου πληθυσμού. Κάτι τέτοιο όμως θα απαιτούσε ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο και σχεδιασμό που όμως είναι σε ρήξη με τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής. Υπό το πρίσμα μιας αντικαπιταλιστικής λογικής στην παραγωγή και τη διανομή των αγαθών, σε ρήξη με τη λογική του κέρδους, θα μπορούσαμε να εργαζόμαστε όλοι λίγες μέρες, λίγες ώρες και να διαθέτουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο για τη ζωή πέρα απ’ την εργασία. (περισσότερα…)


Mία πόλη σε κρίση

Γράφει η  Ελένη Τριανταφυλλοπούλου

στην Ελλάδα των μνημονίων συντελούνται τρομαχτικά εγκλήματα. Και το κέντρο της Αθήνας είναι ίσως εκείνος ο τόπος όπου γίνονται με πιο έντονο τρόπο εμφανείς οι όψεις του σύγχρονου κοινωνικού πολέμου, την ίδια στιγμή που αποτελεί και ένα όψιμο πεδίο πολλαπλής κερδοφορίας.

φωτογραφία του Σπύρου Δρίβα

τα αόρατα σύνορα του “εγκλήματος”

 Σε μία από τις συνηθισμένες περιπλανήσεις στο διαδίκτυο, τράβηξε την προσοχή μου μία νέα εφαρμογή ενημέρωσης από τη γνωστή και μη εξαιρετέα ιστοσελίδα του skai. «Δείτε σε διαδραστικό χάρτη την εγκληματικότητα στη χώρα, σε πραγματικό χρόνο»i έλεγε ο τίτλος και ακριβώς από κάτω οι εγκληματικές πράξεις που καθημερινά καταγράφονται στο αστυνομικό δελτίο κατηγοριοποιούνται σε κλοπές, ληστείες, διαρρήξεις, δολοφονίες, εμπρησμούς –φωτιές. Κάθε κατηγορία έχει το δικό της συμβολάκι τρόμου, το οποίο και παίρνει τη θέση του πάνω σε ένα χάρτη της google. Η έννοια του χρόνου εισάγεται με φίλτρο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να απομονώσει μία ημερομηνία ή ένα ολόκληρο διάστημα… Πατώντας δε πάνω στο σύμβολο, εμφανίζονται όλες οι σχετικές με το περιστατικό πληροφορίες: (περισσότερα…)